Nabewerking

“Daar doe ik niet aan”.

Dat hoor je sommigen wel zeggen. Vaak klinkt daar ook een soort afkeur in door.

Foto’s “niet bewerken” betekent eigenlijk niets meer dan dat ze de na-bewerking aan de camera overlaten. Bewerken van een foto is namelijk onvermijdelijk, al sinds de oorsprong van de fotografie, of zelfs daarvoor.

Juist: Daarvoor. Ons eigen oog ziet namelijk niet zoals we het ervaren. de “sensor” is slechts zeer beperkt in wat ze door geeft, ook als je geen bril of lenzen draagt. Het beeld komt ondersteboven op onze zenuwen terecht en is slechts voor een zeer klein deel scherp. Ook beleven we dingen waar we aandacht aan geven als veel groter dan dat ze in werkelijkheid binnenkomen. Achter onze ogen zit namelijk een zeer sterke nabewerkings processor; onze hersenen. Meerdere kleine beeldjes worden naadloos aan elkaar geregen. Totdat dat niet werkt, dan is er opeens dat vervreemende gezichtsbedrog.

Maar goed, ook in de fotografie is er van oorsprong “beeldmanipulatie”. Welke lens gebruik je, welk film rolletje, welke chemicalien worden er gebruikt tijdens het ontwikkelen en afdrukken, welke belichting, op welk papier, in welke omgeving wordt de foto gezien? Een foto in zwart-wit? Foto van een detail? Heeft de persoon die je fotografeerd make-up op? Of zich speciaal voor de foto aangekleed? Misschien speciaal naar een mooi stukje natuur gereden? etc. etc.

In een “moderne” camera ontkom je niet aan een keuze van “picture style”. Oftewel, hoe interpreteerd een stuk software de informatie die de camera heeft vastgelegd? Welke witbalans instelling gebruik je? Welke iso instelling? Welke sluitertijd? Welk diafragma?

Dan zijn er nog zaken zoals technische beperkingen (in het dynamisch bereik bijvoorbeeld), die kunnen worden “gemanaged” door de instellngen van de camera te manipuleren en daarna in nabewerking deze weer te “corrigeren”. Bijvoorbeeld de lichte delen in een foto beschermen door bewust de foto wat donkerder te nemen. Anders zouden er bijna geen foto’s zijn met een blauwe lucht.

Om al deze redenen is het “nabewerken” van foto’s een essentieel onderdeel van het fotograferen. Ik ben niet zeer artistiek en heb niet een uitgesproken, eigenzinnige, “kunstzinnige” “visie”, of een “look” die ik over wil brengen.

Een duidelijk bewerkte foto is niet mijn smaak en ook niet mijn stijl. Waar de grens ligt? Dat mag iedereen van mij voor zichzelf bepalen. Er is geen harde keuze te maken of een lijn te trekken tussen wat “bewerkt” is en wat niet. Alle foto’s zijn namelijk dus bewerkt. Ik prefereer het om de keuzes in de bewerking zelf te maken in plaats dat ik deze aan een ondoorzichtig algoritme overlaat wat bedacht is door Canon, Sony, Fuji, Leica* of Hasselblad*

Voor mij is het van belang dat de “essentie van het doel van de foto” niet in gedrang komt. Gaat het om de sfeer van een situatie, dan mag de afleidende achtergrond wel wat afgezwakt worden. Die ene foto van hoe iemand er uit zag als kind? Dan mag die pukkel die daar net die ene week zat van mij verwijderd worden.

* – I wish